Những “ông chủ” sinh viên khởi nghiệp xanh – Từ phòng thí nghiệm đến thương hiệu sinh học Việt

Khởi nghiệp khi còn ngồi trên ghế giảng đường vốn đã là một hành trình nhiều thử thách. Nhưng khởi nghiệp từ một sản phẩm nghiên cứu trong phòng thí nghiệm, biến phụ phẩm nông nghiệp thành nguyên liệu công nghệ sinh học và hướng tới xây dựng một mô hình kinh doanh xanh lại là một câu chuyện khác.

Đó là hành trình của những “ông chủ” sinh viên đến từ Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Ngoại thương và Đại học Công nghệ – Đại học Quốc gia Hà Nội, cùng nhau phát triển sản phẩm nước giặt và nước lau đa năng Softie từ enzyme chiết xuất từ vỏ quả dứa Việt Nam.

Câu chuyện này là một ví dụ tiêu biểu cho tinh thần khởi nghiệp xanh, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững – những giá trị mà MuoiBa SaoSang Ecosystem hướng tới trong hành trình đồng hành cùng thế hệ trẻ kiến tạo giá trị.

Từ những sinh viên mê khởi nghiệp đến những “ông chủ” doanh nghiệp

Đứng sau dự án là một đội ngũ trẻ nhưng đã có nhiều trải nghiệm trong hệ sinh thái khởi nghiệp.

Phạm Minh Long Hải, sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội, đảm nhận vai trò Chủ tịch Hội đồng quản trị. Trước khi xây dựng doanh nghiệp, Hải đã tham gia gần 10 cuộc thi khởi nghiệp và từng khởi sự dự án từ năm thứ hai đại học.

Hành trình đó giúp Hải đạt nhiều thành tích tại các sân chơi khởi nghiệp như Khởi nghiệp cùng Kawai 2023, TechStart 2023, SV Startup 2024 và Bệ phóng khởi nghiệp 2024.

Đồng hành cùng Hải là CEO Lê Văn Thắng – gương mặt từng tham gia vườn ươm NextStart và VTIS 2024; Giám đốc tài chính Nguyễn Phương Nhi – Á quân Khởi nghiệp cùng Kawai 2025; chuyên gia thương mại điện tử Nguyễn Thanh Thảo – Á quân Kawai 2025 và founder cuộc thi E-battlefield; cùng Content Lead Nguyễn Thị Kiều Trang – TikToker và cựu Đại sứ Samsung Galaxy.

Điểm đặc biệt của đội ngũ là mỗi thành viên đến từ một thế mạnh khác nhau: công nghệ, kinh doanh, tài chính, thương mại điện tử và truyền thông. Chính sự giao thoa giữa khoa học – kinh doanh – marketing – công nghệ – sáng tạo đã tạo nền tảng cho một startup sinh viên có khả năng đi từ nghiên cứu đến thương mại hóa.

Từ vỏ dứa bỏ đi đến enzyme làm sạch sinh học

Ý tưởng nước giặt enzyme dứa bắt nguồn từ dự án Repaws – sản phẩm chăm sóc thú cưng được phát triển từ phụ phẩm vỏ dứa, từng đạt Quán quân I-Startup 2025 và Á quân Khởi nghiệp cùng Kawai 2025.

Trong quá trình nghiên cứu sâu hơn, nhóm nhận ra tiềm năng của enzyme Bromelain trong quả dứa. Đây là loại enzyme có khả năng phân hủy protein, dầu mỡ và một số vết bẩn hữu cơ, mở ra hướng ứng dụng trong các sản phẩm làm sạch.

Nhóm tiếp tục đặt ra một câu hỏi rất thực tế: liệu có thể tạo ra một sản phẩm giặt giũ vừa có khả năng làm sạch, vừa dịu nhẹ và thân thiện hơn với người sử dụng?

Khi thử nghiệm trên quần áo trẻ nhỏ, nhóm ghi nhận enzyme dứa có khả năng làm sạch nhưng theo hướng dịu nhẹ. Từ đó, một ý tưởng nghiên cứu dần chuyển thành một bài toán kinh doanh: tận dụng nguồn nguyên liệu nông nghiệp dồi dào của Việt Nam để tạo ra sản phẩm tiêu dùng xanh.

Tháng 11/2024, dự án bắt đầu được nghiên cứu tại phòng thí nghiệm của Đại học Bách khoa Hà Nội. Nhóm tập trung phát triển công nghệ lên men enzyme Bromelain từ dứa.

Sau nhiều tháng thử nghiệm, tháng 3/2025 phiên bản sản phẩm đầu tiên ra đời. Nhóm liên tục thu thập phản hồi từ người dùng để điều chỉnh và hoàn thiện sản phẩm.

Khi sinh viên quyết định thành lập doanh nghiệp thật

Tháng 4/2025 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng: Công ty CP Công nghệ Tài chính Xanh chính thức được thành lập với các thành viên sáng lập đều là những người trẻ.

Việc thành lập doanh nghiệp không chỉ nhằm đưa sản phẩm ra thị trường mà còn tạo ra một cấu trúc pháp lý rõ ràng để kinh doanh, bán hàng, thực hiện nghĩa vụ thuế và xây dựng cơ chế làm việc minh bạch cho đội ngũ.

Đây là một bài học quan trọng đối với người trẻ khởi nghiệp: ý tưởng chỉ thực sự trở thành doanh nghiệp khi người sáng lập sẵn sàng chịu trách nhiệm với sản phẩm, khách hàng, đội ngũ và thị trường.

Đến tháng 8/2025, Softie bắt đầu được sản xuất hàng loạt để thương mại hóa. Lô hàng đầu tiên gần 9.000 chai nước giặt và nước lau đa năng có giá trị hơn 300 triệu đồng trở thành một thử thách lớn đối với đội ngũ sinh viên.

Vốn hạn chế, thị trường chưa biết đến thương hiệu và niềm tin của người tiêu dùng là những rào cản không nhỏ.

Nhóm thử nhiều kênh bán hàng khác nhau, từ thương mại điện tử, mạng xã hội đến cây xăng, hiệu thuốc và các cửa hàng tạp hóa. Ban đầu, người thân và bạn bè là những khách hàng đầu tiên. Sau đó, những phản hồi tích cực bắt đầu tạo ra các đơn hàng từ khách hàng thực sự.

Để xây dựng niềm tin, doanh nghiệp tiếp tục hướng tới những tiêu chuẩn và chứng nhận như ISO 9001:2015, HACCP và OCOP 4 sao.

“Xanh ở mọi điểm chạm” – Không chỉ là một sản phẩm xanh

Điểm đáng chú ý trong câu chuyện Softie không nằm ở việc tạo ra một chai nước giặt sinh học, mà ở tham vọng xây dựng một mô hình kinh doanh xanh toàn diện.

Theo đội ngũ sáng lập, Softie phát triển mô hình “Ecom first”, hướng tới triết lý “xanh ở mọi điểm chạm”.

Ở khâu sản xuất, doanh nghiệp sử dụng enzyme tự nhiên thay thế cho một phần hóa chất mạnh và ứng dụng công nghệ xử lý chất thải theo hướng tuần hoàn. Sản phẩm được định vị với cam kết “3 không”: không hương liệu tổng hợp, không hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs) và không chất gây rối loạn nội tiết.

Ở khâu vận hành, doanh nghiệp hướng tới tối ưu thương mại điện tử, logistics xanh và tái sử dụng giấy vụn, thùng carton cũ cho hoạt động đóng gói.

Ở khâu tiêu dùng, mô hình đăng ký sản phẩm định kỳ được sử dụng nhằm tối ưu nhu cầu mua sắm và góp phần giảm phát thải từ hoạt động phân phối.

Đặc biệt, câu chuyện bắt đầu từ vỏ dứa – một phụ phẩm nông nghiệp tiếp tục được kéo dài sau quá trình sản xuất. Bã enzyme được định hướng tái sử dụng làm phân bón hữu cơ hoặc thức ăn chăn nuôi, hướng tới một vòng đời nguyên liệu gần như khép kín.

Đây chính là tư duy của kinh tế tuần hoàn: thay vì nhìn một loại nguyên liệu như “rác thải”, startup tìm cách nhìn thấy giá trị mới nằm bên trong nó.

Khởi nghiệp xanh là hành trình tạo ra giá trị

Câu chuyện của những “ông chủ” sinh viên khởi nghiệp xanh cho thấy khởi nghiệp không nhất thiết phải bắt đầu bằng một nguồn vốn lớn.

Một dự án có thể bắt đầu từ phòng thí nghiệm. Một doanh nghiệp có thể bắt đầu từ những sinh viên. Một sản phẩm có thể bắt đầu từ một phụ phẩm nông nghiệp tưởng như không còn giá trị.

Nhưng để biến ý tưởng thành tác động thật, người trẻ cần nhiều hơn một sản phẩm: đó là năng lực nghiên cứu, tư duy thị trường, khả năng quản trị, tinh thần thử nghiệm và trách nhiệm với xã hội.

Trong hệ sinh thái của MuoiBa SaoSang Ecosystem, những câu chuyện như Softie gợi mở một hướng đi quan trọng cho thế hệ trẻ: khởi nghiệp không chỉ để tạo ra doanh thu, mà còn có thể tạo ra giá trị cho cộng đồng và môi trường.

Từ ý tưởng → nghiên cứu → thử nghiệm → doanh nghiệp → thương mại hóa → tạo tác động, hành trình của những sinh viên này cho thấy khoảng cách giữa giảng đường và thị trường có thể được rút ngắn khi người trẻ biết biến kiến thức thành hành động.

Và có lẽ, những “ông chủ” đáng nhớ nhất của tương lai sẽ không chỉ là những người xây dựng được một doanh nghiệp thành công, mà còn là những người biết đặt câu hỏi: Doanh nghiệp của mình đang tạo ra giá trị gì cho con người, xã hội và hành tinh?

Đó cũng chính là tinh thần của khởi nghiệp xanh – học để phát triển, làm để tạo giá trị và kinh doanh để cùng kiến tạo một tương lai bền vững hơn.