CASE STUDY DOANH NGHIỆP KINH DOANH BỀN VỮNG: MB và giải pháp số hóa hoạt động thiện nguyện: Cầu nối minh bạch giữa trao và nhận

Từ yêu cầu minh bạch hóa hoạt động thiện nguyện đến sự phát triển của các nền tảng công nghệ, Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB) đã đưa ra một hướng tiếp cận đáng chú ý: số hóa hoạt động quyên góp, quản lý nguồn tiền và kết nối giữa người vận động với cộng đồng ủng hộ.

Trong xã hội hiện đại, thiện nguyện không chỉ được nhìn nhận ở giá trị của việc “cho đi”, mà ngày càng được đặt trong yêu cầu cao hơn về minh bạch, trách nhiệm giải trình và khả năng tạo dựng niềm tin. Khi một cá nhân hoặc tổ chức đứng ra vận động nguồn lực cộng đồng, câu hỏi không chỉ là “đã quyên góp được bao nhiêu?”, mà còn là “nguồn tiền được tiếp nhận như thế nào, sử dụng ra sao và kết quả cuối cùng là gì?”.

Đây chính là một trong những bài toán quan trọng đặt ra đối với hoạt động thiện nguyện cá nhân và cộng đồng.

Minh bạch – nền tảng để khôi phục và xây dựng niềm tin

Trong nhiều năm, hoạt động thiện nguyện tại Việt Nam đã trở thành một phần quan trọng của đời sống xã hội. Từ những chương trình hỗ trợ đồng bào chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh đến các hoạt động giúp đỡ bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn, hàng triệu cá nhân đã tham gia đóng góp bằng tiền, hiện vật hoặc công sức.

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của hoạt động quyên góp tự nguyện, yêu cầu về minh bạch tài chính trong thiện nguyện cũng ngày càng được xã hội quan tâm.

Một trong những dấu mốc pháp lý đáng chú ý là Nghị định 93/2021/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 11/12/2021, quy định về việc vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện. So với Nghị định 64/2008/NĐ-CP trước đó, quy định mới tạo hành lang pháp lý để cá nhân có thể tham gia vận động nguồn lực cho hoạt động từ thiện, đồng thời đặt ra những yêu cầu cụ thể hơn về công khai, quản lý và sử dụng nguồn đóng góp.

Theo đó, cá nhân vận động từ thiện cần công khai hình thức vận động, tài khoản tiếp nhận tiền, địa điểm tiếp nhận hiện vật và thời gian thực hiện. Đặc biệt, việc sử dụng tài khoản riêng cho từng đợt vận động giúp tách biệt nguồn tiền thiện nguyện với tài chính cá nhân, từ đó hỗ trợ việc kiểm kê, sao kê và giải trình.

Có thể thấy, minh bạch không còn đơn thuần là một yêu cầu đến từ cộng đồng. Đây đang trở thành một tiêu chuẩn quan trọng của hoạt động thiện nguyện chuyên nghiệp.

Khi công nghệ trở thành “cầu nối” giữa người cho và người nhận

Trong bối cảnh đó, công nghệ tài chính có thể đóng vai trò quan trọng trong việc biến những nguyên tắc minh bạch thành công cụ cụ thể.

Với thế mạnh về công nghệ và ngân hàng số, Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB) đã phát triển giải pháp số hóa hoạt động thiện nguyện với các thành phần như tài khoản ngân hàng thiện nguyện, ứng dụng Thiện Nguyện và website Thiện Nguyện.

Website Thiện Nguyện – thiennguyen.app

Điểm đáng chú ý của mô hình này nằm ở việc đưa hoạt động gây quỹ lên một nền tảng số, giúp người vận động và người đóng góp có thể theo dõi thông tin liên quan đến nguồn tiền một cách thuận tiện hơn.

Thay vì phải tổng hợp thủ công nhiều giao dịch, lập bảng tính riêng hoặc thực hiện thống kê bằng các phương pháp truyền thống, dữ liệu có thể được tập trung và hiển thị trực quan trên nền tảng.

Đây là một hướng tiếp cận cho thấy công nghệ không chỉ phục vụ hoạt động kinh doanh mà còn có thể trở thành hạ tầng hỗ trợ các hoạt động tạo tác động xã hội.

Tài khoản thiện nguyện – tách biệt nguồn tiền, tăng khả năng kiểm soát

Một trong những giải pháp đáng chú ý là tài khoản thiện nguyện dành cho cá nhân hoặc các nhóm, câu lạc bộ gây quỹ.

Theo thông tin được giới thiệu, tài khoản thiện nguyện được thiết kế như một tài khoản thanh toán VND dành riêng cho hoạt động vận động nguồn lực cộng đồng. Việc sử dụng tài khoản riêng giúp người vận động dễ dàng phân biệt dòng tiền thiện nguyện với các giao dịch tài chính cá nhân.

Đặc biệt, tài khoản được tích hợp khả năng công khai số dư và giao dịch, qua đó tạo điều kiện để người ủng hộ theo dõi dòng tiền.

Trong hoạt động thiện nguyện, đây là một thay đổi có ý nghĩa.

Khi một người đóng góp tiền cho một chiến dịch, họ không chỉ mong muốn khoản đóng góp được chuyển đến đúng nơi mà còn muốn biết khoản tiền đó đã được tiếp nhận hay chưa. Ở chiều ngược lại, người vận động cũng cần một công cụ để quản lý hàng trăm, hàng nghìn giao dịch một cách chính xác.

Công nghệ có thể giúp hai nhu cầu này gặp nhau trên cùng một nền tảng.

Ứng dụng Thiện Nguyện và khả năng số hóa quản lý thu – chi

Một điểm nổi bật khác của giải pháp là ứng dụng Thiện Nguyện, hướng đến việc hỗ trợ người vận động theo dõi các hoạt động thu – chi.

Thay vì phải quản lý hoàn toàn bằng bảng Excel hoặc các file thống kê riêng, dữ liệu có thể được tổ chức trên nền tảng số và hiển thị dưới dạng trực quan.

Người vận động có thể theo dõi nguồn thu, các khoản chi và tình hình tài chính của chiến dịch theo thời gian. Những dữ liệu này cũng giúp quá trình tổng hợp, kiểm tra và báo cáo trở nên thuận tiện hơn.

Đối với người đóng góp, khả năng theo dõi thông tin giao dịch tạo thêm một lớp trách nhiệm giải trình trong hoạt động thiện nguyện.

Như chia sẻ từ đại diện nhóm thiện nguyện Cơm nhà Thiện Tâm, việc chuyển từ quản lý thu – chi bằng Excel sang ứng dụng Thiện Nguyện giúp giảm đáng kể thời gian thống kê, đồng thời tạo thêm niềm tin khi người đóng góp có thể theo dõi hoạt động thu – chi.

Điều này cho thấy một vấn đề tưởng như thuần túy về công nghệ thực chất lại liên quan trực tiếp đến trải nghiệm và niềm tin của cộng đồng.

Từ minh bạch tài chính đến minh bạch tác động xã hội

Một điểm cần nhìn rộng hơn là: minh bạch trong thiện nguyện không nên chỉ dừng lại ở việc công khai số dư hay sao kê.

Trong dài hạn, hoạt động thiện nguyện chuyên nghiệp cần hướng tới một hệ thống minh bạch toàn diện hơn:

Nguồn lực → Hoạt động → Người thụ hưởng → Kết quả → Tác động xã hội.

Công nghệ có thể hỗ trợ rất tốt ở khâu quản lý nguồn lực và giao dịch. Nhưng để tạo ra tác động xã hội thực sự, các tổ chức và cá nhân vẫn cần xác định rõ mục tiêu, đối tượng hưởng lợi, phương án triển khai, kết quả đầu ra và cách đo lường tác động.

Đây cũng là xu hướng quan trọng của Social Impact hiện nay: chuyển từ tư duy “trao đi” sang tư duy “tạo ra giá trị có thể kiểm chứng”.

Công nghệ vì cộng đồng – một hướng đi đáng chú ý

Từ góc nhìn của MuoiBa SaoSang Ecosystem, câu chuyện số hóa hoạt động thiện nguyện của MB cho thấy một xu hướng đáng chú ý: công nghệ có thể trở thành hạ tầng kết nối các nguồn lực xã hội.

Một nền tảng tốt không chỉ giúp người vận động quản lý tiền hiệu quả hơn. Quan trọng hơn, nó có thể giúp giảm khoảng cách thông tin giữa người đóng góp và người thực hiện hoạt động thiện nguyện.

Khi thông tin được cập nhật thuận tiện, người đóng góp có thêm cơ sở để theo dõi. Khi dữ liệu được quản lý có hệ thống, người vận động có thêm công cụ để giải trình. Khi niềm tin được củng cố, khả năng cộng đồng tiếp tục chung tay cho những mục tiêu xã hội cũng có thể được nâng cao.

Từ đó, công nghệ trở thành một “cầu nối” giữa trao và nhận, giữa lòng nhân ái và khả năng tạo ra tác động thực tế.

Thiện nguyện minh bạch để lòng tốt được lan tỏa bền vững

Thiện nguyện bắt đầu từ lòng nhân ái, nhưng để tạo ra tác động bền vững, lòng nhân ái cần đi cùng với trách nhiệm, minh bạch và năng lực quản trị.

Sự ra đời của hành lang pháp lý về hoạt động vận động, tiếp nhận và phân phối nguồn đóng góp tự nguyện cùng với các giải pháp công nghệ như tài khoản thiện nguyện, ứng dụng Thiện Nguyện và nền tảng thiennguyen.app mở ra một cách tiếp cận mới cho hoạt động thiện nguyện cá nhân và cộng đồng.

Trong hành trình xây dựng một xã hội nơi nhiều người sẵn sàng chia sẻ và đóng góp, niềm tin là nguồn lực đặc biệt quan trọng.

Và khi lòng tốt được hỗ trợ bởi công nghệ, dữ liệu và sự minh bạch, những đóng góp tưởng như nhỏ bé của từng cá nhân có thể được kết nối thành nguồn lực lớn hơn, góp phần lan tỏa những giá trị tích cực và tạo ra tác động xã hội bền vững.

Đó cũng là tinh thần mà MuoiBa SaoSang Ecosystem hướng tới: kết nối con người, tri thức và nguồn lực để cùng kiến tạo những giá trị tốt đẹp cho cộng đồng.