Đào Thị Hồng Quyên – Người tiên phong đưa giáo dục STEM đến gần hơn với trẻ em gái Việt Nam

Khi giáo dục trở thành cơ hội thay đổi cuộc đời

Trong hành trình phát triển cộng đồng, có những người tạo ra tác động không phải bằng những thay đổi tức thời, mà bằng cách trao cho thế hệ trẻ kiến thức, sự tự tin và cơ hội để kiến tạo tương lai. Cô giáo Đào Thị Hồng Quyên là một trong những tấm gương tiêu biểu với hành trình thúc đẩy giáo dục STEM, mở rộng cơ hội tiếp cận công nghệ và khuyến khích trẻ em gái theo đuổi ước mơ.

Là nhà giáo tiên phong trong lĩnh vực giáo dục STEM tại Việt Nam, cô được biết đến với những nỗ lực đưa khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học đến gần hơn với học sinh tại các khu vực còn hạn chế về điều kiện giáo dục. Năm 2023, cô được trao giải thưởng Power of Radiance Awards, ghi nhận những đóng góp trong việc mở rộng cơ hội học tập và phát triển cho trẻ em gái.

Đối với cô Quyên, giáo dục không chỉ là quá trình truyền đạt kiến thức. Đó còn là con đường giúp trẻ em, đặc biệt là những em có hoàn cảnh khó khăn, khám phá năng lực, phát triển tư duy độc lập và chủ động lựa chọn tương lai của mình.

Từ tuổi thơ nông thôn đến niềm đam mê giáo dục STEM

Niềm đam mê khoa học và giảng dạy của cô Quyên bắt nguồn từ những trải nghiệm thời thơ ấu. Cha cô, một cựu chiến binh từng tham gia kháng chiến chống Mỹ, là người truyền cảm hứng học tập đầu tiên. Sau chiến tranh, ông tham gia công tác khuyến học tại địa phương và dạy toán cho trẻ em trong làng bằng những phương pháp sáng tạo, kết hợp âm nhạc và giai điệu đàn guitar.

Chính môi trường ấy đã khơi gợi trong cô sự tò mò về thế giới xung quanh. Những câu hỏi thực tế như đo tốc độ gió để gieo hạt hay chế tạo đồ chơi robot từ vật liệu có sẵn đã giúp cô nhận ra rằng khoa học không phải điều gì xa vời. STEM hiện diện trong đời sống thường ngày và có thể trở thành công cụ để con người giải quyết vấn đề.

Khi trưởng thành, cô lựa chọn con đường giảng dạy với mong muốn không chỉ cung cấp câu trả lời, mà còn hướng dẫn học sinh tự tìm ra câu trả lời cho chính mình. Đây cũng là tinh thần cốt lõi của giáo dục STEM: khuyến khích đặt câu hỏi, thử nghiệm, tư duy logic, sáng tạo và vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

Thu hẹp khoảng cách cơ hội cho trẻ em gái

Trong nhiều năm giảng dạy, cô Quyên chứng kiến những rào cản khiến không ít trẻ em gái phải từ bỏ việc học sớm. Quan niệm cho rằng con gái không cần học nhiều vì tương lai chủ yếu gắn với hôn nhân và gia đình vẫn ảnh hưởng đến quyết định của một số phụ huynh.

Những trải nghiệm ấy khiến cô trăn trở về quyền được học tập và phát triển của trẻ em gái. Theo cô, các em cần được tiếp cận giáo dục STEM không chỉ để có thêm cơ hội nghề nghiệp, mà còn để xây dựng sự tự tin, phát triển năng lực giải quyết vấn đề và có đủ kiến thức để đưa ra những quyết định quan trọng trong cuộc sống.

Cô cũng gặp những câu chuyện truyền cảm hứng về các nữ sinh từng gián đoạn việc học nhưng quyết tâm trở lại trường. Những câu chuyện đó củng cố niềm tin rằng khi được hỗ trợ và có cơ hội phù hợp, trẻ em gái hoàn toàn có thể vượt qua nhiều rào cản để tiếp tục theo đuổi mục tiêu.

Thông qua việc thúc đẩy STEM dành cho tất cả học sinh, cô Quyên góp phần thách thức định kiến rằng khoa học và công nghệ chỉ phù hợp với nam giới. Cô mong muốn phụ huynh, nhà trường và cộng đồng nhìn nhận năng lực của trẻ em gái một cách công bằng, tạo điều kiện để các em khám phá sở thích và phát triển thế mạnh của mình.

Kết nối STEM với cộng đồng và nghề truyền thống

Một điểm đáng chú ý trong hành trình của cô Đào Thị Hồng Quyên là cách tiếp cận giáo dục gắn với nhu cầu thực tế của cộng đồng. Cô cùng các đồng nghiệp hợp tác với trường học, địa phương, cộng đồng và các cơ quan liên quan nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận STEM, đặc biệt tại những nơi còn thiếu điều kiện học tập về khoa học và công nghệ.

Không dừng lại ở lớp học, cô còn hướng đến việc kết nối công nghệ hiện đại với các làng nghề truyền thống. Chẳng hạn, những kiến thức về kỹ thuật, thiết kế và công nghệ có thể hỗ trợ cải tiến quy trình sản xuất, nâng cao hiệu quả làm việc và quảng bá các sản phẩm thủ công như nón lá.

Cách tiếp cận này cho thấy STEM không chỉ phục vụ các ngành công nghiệp công nghệ cao. Những lĩnh vực như tự động hóa, trí tuệ nhân tạo, công nghệ cảm biến và phân tích dữ liệu cũng có thể mở ra hướng phát triển mới cho sản xuất địa phương, bảo tồn giá trị văn hóa và cải thiện sinh kế cộng đồng.

Với sự hỗ trợ từ các cơ hội học tập quốc tế như học bổng NASA và Fulbright, hành trình chuyên môn của cô tiếp tục được mở rộng. Bên cạnh đó, những nỗ lực hợp tác với UNICEF trong việc thúc đẩy bình đẳng giới và tăng cường cơ hội cho trẻ em gái trong thế giới số góp phần đưa vấn đề giáo dục STEM gắn liền với mục tiêu phát triển bền vững.

Bài học về tạo tác động xã hội từ cô Đào Thị Hồng Quyên

Câu chuyện của cô Đào Thị Hồng Quyên mang đến nhiều bài học ý nghĩa cho những cá nhân, tổ chức và người trẻ đang theo đuổi hành trình tạo tác động xã hội.

Thứ nhất, giáo dục là nền tảng của sự trao quyền. Trao kiến thức và phương pháp tư duy giúp người học từng bước tự giải quyết vấn đề, thay vì chỉ phụ thuộc vào sự hỗ trợ từ bên ngoài.

Thứ hai, bình đẳng cơ hội cần được chuyển hóa thành hành động cụ thể. Muốn trẻ em gái có cơ hội phát triển, cần đồng thời thay đổi định kiến, nâng cao nhận thức của phụ huynh và tạo điều kiện học tập phù hợp.

Thứ ba, giải pháp cộng đồng cần xuất phát từ thực tiễn. Khi STEM được kết nối với đời sống, nghề nghiệp và văn hóa địa phương, kiến thức trở nên gần gũi hơn, đồng thời mở ra những khả năng ứng dụng thiết thực.

Thứ tư, tác động bền vững cần sự hợp tác. Nhà giáo dục, gia đình, nhà trường, tổ chức xã hội và cơ quan quản lý đều có vai trò trong việc xây dựng môi trường học tập bình đẳng và khuyến khích sáng tạo.

MuoiBa SaoSang Ecosystem – Lan tỏa những giá trị tạo nên thay đổi

Tại MuoiBa SaoSang Ecosystem, chúng tôi tin rằng phát triển con người không chỉ bắt đầu từ việc trang bị kiến thức, mà còn từ khả năng nhận diện tiềm năng, vượt qua giới hạn và sử dụng năng lực của bản thân để đóng góp cho cộng đồng.

Hành trình của cô Đào Thị Hồng Quyên là minh chứng cho sức mạnh của giáo dục khi được đặt trong mối quan hệ với bình đẳng cơ hội và phát triển cộng đồng. Một bài học STEM có thể khơi dậy niềm đam mê khoa học. Một cơ hội đến trường có thể mở ra con đường nghề nghiệp mới. Và sự tin tưởng đúng lúc có thể giúp một em gái mạnh dạn theo đuổi ước mơ từng bị xem là không dành cho mình.

Những thay đổi ấy nhắc nhở chúng ta rằng kiến tạo tác động xã hội không nhất thiết bắt đầu từ những dự án lớn. Đôi khi, hành trình đó bắt đầu bằng một lớp học, một câu hỏi được khuyến khích, một định kiến được thay đổi và một người thầy không ngừng tin vào tiềm năng của học trò.

Bởi khi cơ hội học tập được mở rộng, mỗi người trẻ không chỉ có thêm khả năng thay đổi cuộc đời mình, mà còn có thể trở thành người kiến tạo những giá trị tích cực cho gia đình, cộng đồng và xã hội.

MuoiBa SaoSang Ecosystem – Đồng hành cùng hành trình phát triển con người và kiến tạo tác động xã hội.