Nguyễn Đình Nguyên – Người kết nối nghệ thuật với giáo dục hòa nhập và tác động xã hội

Trong hành trình kiến tạo những giá trị tích cực cho cộng đồng, có những người lựa chọn bắt đầu từ một điều tưởng chừng giản dị: trao cho trẻ em cơ hội được sáng tạo, thể hiện bản thân và được ghi nhận. Nguyễn Đình Nguyên, đồng sáng lập và Chủ tịch Tòhe, là một trong những người theo đuổi hướng đi ấy thông qua việc kết nối nghệ thuật với giáo dục hòa nhập và mô hình doanh nghiệp xã hội tại Việt Nam.

Thông qua Tòhe, anh cùng cộng sự xây dựng không gian sáng tạo dành cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, trẻ khuyết tật, trẻ tự kỷ và những nhóm trẻ ít có điều kiện tiếp cận các hoạt động nghệ thuật. Điểm đặc biệt của mô hình là biến những tác phẩm do trẻ sáng tạo thành thiết kế sản phẩm thương mại, đồng thời chia sẻ một phần doanh thu với chính những em có tác phẩm được sử dụng.

Từ những buổi tình nguyện đến hành trình cùng Tòhe

Hành trình tạo tác động của Nguyễn Đình Nguyên bắt đầu từ năm 2005, khi anh cùng một nhóm bạn tổ chức các hoạt động tình nguyện tại những trung tâm bảo trợ xã hội gần Hà Nội. Vào mỗi dịp cuối tuần, nhóm mang đến cho trẻ em những buổi sinh hoạt nghệ thuật, tạo cơ hội để các em vẽ tranh, vui chơi và khám phá khả năng sáng tạo của mình.

Trong quá trình đồng hành, nhóm nhận ra rằng những tác phẩm của trẻ không chỉ giàu màu sắc và trí tưởng tượng mà còn mang đến nhiều cảm xúc tích cực. Tuy nhiên, không phải em nhỏ nào cũng có điều kiện tham gia các chương trình giáo dục nghệ thuật phù hợp hoặc có cơ hội để tài năng của mình được cộng đồng nhìn nhận.

Từ những trải nghiệm đó, Tòhe được thành lập vào năm 2006 với định hướng phát triển các sân chơi sáng tạo cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Thay vì dừng lại ở hoạt động thiện nguyện, Tòhe từng bước xây dựng mô hình doanh nghiệp xã hội, trong đó hoạt động kinh doanh góp phần duy trì các chương trình nghệ thuật và tạo thêm giá trị cho những người tham gia.

Tòhe – Khi tác phẩm của trẻ em trở thành giá trị cộng đồng

Một trong những điểm nổi bật của Tòhe là cách kết nối sáng tạo nghệ thuật với hoạt động kinh doanh có trách nhiệm. Các tác phẩm của trẻ được lựa chọn để phát triển thành thiết kế cho nhiều dòng sản phẩm như phụ kiện, thời trang, đồ chơi trẻ em và các sản phẩm phong cách sống.

Những bức tranh vốn được tạo ra trong các giờ học nghệ thuật vì thế có cơ hội tiếp cận đông đảo khách hàng trong và ngoài nước. Quan trọng hơn, theo mô hình được giới thiệu, 5% doanh thu bán hàng được dành để chi trả cho những trẻ em có tác phẩm được sử dụng. Cách làm này thể hiện sự ghi nhận đối với đóng góp sáng tạo của trẻ, đồng thời đưa tinh thần chia sẻ lợi ích vào hoạt động kinh doanh.

Bên cạnh phát triển sản phẩm, Tòhe còn tổ chức triển lãm nghệ thuật, hội thảo và các sự kiện dành cho trẻ em cùng gia đình. Những hoạt động này góp phần giới thiệu tài năng của trẻ, nâng cao nhận thức về tự kỷ và khuyến khích cộng đồng nhìn nhận sự đa dạng trong cách mỗi người cảm nhận, học tập và biểu đạt thế giới.

Giáo dục hòa nhập bắt đầu từ cơ hội được thể hiện bản thân

Đối với trẻ khuyết tật và trẻ tự kỷ, một môi trường sáng tạo phù hợp có thể mở ra cơ hội trải nghiệm, giao tiếp và phát triển những năng lực cá nhân. Tòhe tổ chức các lớp học nghệ thuật và sân chơi sáng tạo với nội dung được xây dựng theo phương pháp 3H – Head (Tư duy), Hand (Thực hành) và Heart (Cảm xúc) – kết hợp với cách tiếp cận học thông qua vui chơi.

Thông qua các hoạt động này, trẻ được khuyến khích chủ động khám phá, thực hành kỹ năng, bộc lộ cảm xúc và kết nối với mọi người. Mỗi em có thể thể hiện bản thân theo cách riêng, thay vì bị giới hạn bởi những khuôn mẫu về khả năng hay thành tích.

Bên cạnh giá trị giáo dục, những chương trình của Tòhe còn góp phần tạo không gian để gia đình, nhà giáo dục và cộng đồng hiểu hơn về nhu cầu của trẻ. Đây là một hướng tiếp cận có ý nghĩa đối với giáo dục hòa nhập: không chỉ hỗ trợ trẻ tham gia hoạt động, mà còn tạo điều kiện để các em được tôn trọng, được lắng nghe và có cơ hội đóng góp.

Bài học về doanh nghiệp xã hội và phát triển bền vững

Câu chuyện của Nguyễn Đình Nguyên và Tòhe gợi mở một góc nhìn đáng chú ý về cách tạo tác động xã hội. Một vấn đề cộng đồng có thể trở thành điểm khởi đầu cho mô hình phát triển bền vững khi tổ chức biết kết hợp sứ mệnh xã hội, năng lực sáng tạo và phương thức vận hành phù hợp.

Thay vì chỉ trao đi sự hỗ trợ, mô hình này hướng đến việc tạo cơ hội để trẻ em tham gia vào quá trình sáng tạo, được ghi nhận và hưởng lợi từ giá trị do mình đóng góp. Hoạt động kinh doanh không đứng ngoài sứ mệnh cộng đồng, mà trở thành một phần của cách duy trì và mở rộng sứ mệnh ấy.

Đối với những người trẻ đang quan tâm đến khởi nghiệp xã hội, giáo dục và phát triển cộng đồng, hành trình của Tòhe gợi ra ba bài học: bắt đầu từ nhu cầu thực tế của nhóm thụ hưởng; xây dựng giải pháp dựa trên năng lực và tiềm năng của họ; đồng thời tìm kiếm mô hình tài chính giúp hoạt động tạo tác động có thể tiếp tục lâu dài.

Lan tỏa giá trị từ những cơ hội nhỏ

Từ những buổi sinh hoạt nghệ thuật tình nguyện năm 2005 đến mô hình doanh nghiệp xã hội được thành lập năm 2006, hành trình của Nguyễn Đình Nguyên cho thấy nghệ thuật có thể trở thành cầu nối giữa giáo dục, sự thấu hiểu và cơ hội phát triển.

Tại MuoiBa SaoSang Ecosystem, chúng tôi tin rằng phát triển con người không chỉ là giúp mỗi cá nhân khám phá năng lực, mà còn là tạo điều kiện để năng lực ấy chuyển hóa thành giá trị cho cộng đồng. Câu chuyện của Nguyễn Đình Nguyên và Tòhe là một gợi mở về cách bắt đầu từ sự thấu hiểu, phát triển giải pháp phù hợp và từng bước kiến tạo tác động xã hội thông qua những hoạt động thiết thực.

Bởi đôi khi, một cơ hội được sáng tạo, một tác phẩm được trân trọng hay một môi trường biết đón nhận sự khác biệt cũng có thể mở ra những khả năng mới cho tương lai.

MuoiBa SaoSang Ecosystem – Đồng hành cùng những người kiến tạo giá trị và lan tỏa tác động tích cực cho xã hội.