Bạn nhìn thấy một vấn đề trong cộng đồng và từng nghĩ: “Mình muốn làm gì đó để thay đổi.”

Nhưng sau đó, hàng loạt câu hỏi xuất hiện:

• Vấn đề này có thực sự cần giải quyết không?
• Ai đang chịu ảnh hưởng?
• Làm thế nào để hiểu đúng nhu cầu của cộng đồng?
• Ý tưởng của mình có thực sự tạo ra giá trị?
• Bắt đầu một dự án cộng đồng từ đâu?
• Làm sao tìm người đồng hành, nguồn lực và đối tác?
• Làm thế nào để một ý tưởng không chỉ nằm trên giấy?

Đó chính là khoảng trống mà COMMUNITY PROJECT 101 – khóa học nền tảng về xây dựng và triển khai dự án cộng đồng dành cho người trẻ thuộc MuoiBa SaoSang Ecosystem – hướng đến.

Khóa học được thiết kế dành cho người chưa có kinh nghiệm, nhưng có mong muốn biến một vấn đề thực tế thành một dự án có thể bắt đầu triển khai.

Thay vì chỉ học lý thuyết về quản lý dự án, COMMUNITY PROJECT 101 tập trung vào hành trình:

SEE → UNDERSTAND → DESIGN → BUILD → ACT

Hay nói cách khác:

Nhìn thấy vấn đề → Hiểu cộng đồng → Thiết kế giải pháp → Xây dựng dự án → Bắt đầu hành động.

I. THÔNG TIN TỔNG QUAN KHÓA HỌC

1. COMMUNITY PROJECT 101 là gì 

Là khóa học Foundation/Beginner về xây dựng và triển khai dự án cộng đồng, được phát triển trong hệ sinh thái MuoiBa SaoSang Ecosystem.

Khóa học dành cho người trẻ muốn phát triển năng lực xây dựng dự án xã hội, cộng đồng và tạo ra những giá trị tích cực trong thực tế.

Một trong những điểm quan trọng của chương trình là không yêu cầu học viên phải có kinh nghiệm trước khi tham gia.

Bạn không cần từng điều hành một tổ chức, chưa cần từng quản lý một dự án lớn và cũng không nhất thiết phải có sẵn một đội nhóm.

Điều quan trọng là bạn có một vấn đề muốn tìm hiểu, một ý tưởng muốn kiểm chứng hoặc mong muốn học cách bắt đầu một dự án cộng đồng.

Thông tin tổng quan

Hạng mục	Thông tin
Tên khóa học	COMMUNITY PROJECT 101
Định vị	Khóa học nền tảng về xây dựng & triển khai Dự Án Cộng Đồng
Cấp độ	Foundation / Beginner
Đối tượng	Người trẻ muốn xây dựng dự án cộng đồng
Thời lượng	4 tuần / 8 buổi
Thời gian mỗi buổi	2 giờ
Hình thức	Online qua Google Meet
Quy mô	10–15 học viên/lớp
Đầu vào	Không yêu cầu kinh nghiệm
Phương pháp	Learn → Discuss → Practice → Build
Sản phẩm đầu ra	01 Community Project Proposal + 01 Pilot Action Plan

Mục tiêu cuối cùng không phải là để học viên “biết thêm một số khái niệm”.

Mục tiêu là sau khóa học, học viên có thể trả lời được:

Tôi đang giải quyết vấn đề gì? Cho ai? Vì sao vấn đề đó quan trọng? Giải pháp của tôi là gì? Tôi sẽ bắt đầu như thế nào?

• TỪ MỘT Ý TƯỞNG ĐẾN MỘT DỰ ÁN CÓ THỂ BẮT ĐẦU

Nhiều hoạt động cộng đồng bắt đầu từ một mong muốn rất tích cực.

Một người nhìn thấy trẻ em thiếu cơ hội học tập.

Một nhóm sinh viên quan tâm đến môi trường.

Một bạn trẻ muốn hỗ trợ sức khỏe tinh thần.

Một cộng đồng muốn tạo thêm cơ hội nghề nghiệp cho người trẻ.

Nhưng nhìn thấy vấn đề không đồng nghĩa với hiểu đúng vấn đề.

Và có ý tưởng cũng không đồng nghĩa với việc đã có một dự án.

COMMUNITY PROJECT 101 tập trung vào khoảng cách giữa:

Problem → Insight → Solution → Project → Action → Impact

Học viên được hướng dẫn từng bước để tránh một lỗi phổ biến: vội tìm giải pháp trước khi hiểu vấn đề.

Một dự án cộng đồng có thể bắt đầu từ một câu hỏi đơn giản:

“Vấn đề thực sự là gì?”

Sau đó mới tiếp tục:

“Ai đang chịu ảnh hưởng?”

“Họ thực sự cần gì?”

“Nguyên nhân nằm ở đâu?”

“Giải pháp nào phù hợp?”

“Làm thế nào để thử nghiệm giải pháp ở quy mô nhỏ?”

II. MỤC TIÊU HỌC TẬP

1. COMMUNITY PROJECT 101 được xây dựng theo 5 năng lực chính.

SEE – NHÌN THẤY VẤN ĐỀ

Học viên học cách quan sát những vấn đề đang tồn tại trong cộng đồng.

Quan trọng hơn, học viên được hướng dẫn phân biệt giữa:

“Vấn đề mình nhìn thấy” và “vấn đề thực sự cần giải quyết”.

Các nội dung bao gồm:

• Quan sát vấn đề cộng đồng.
• Xác định nhóm người bị ảnh hưởng.
• Nhận diện Social Issue.
• Phân biệt Problem và Symptom.
• Xác định Stakeholder.
• Tránh xây dựng dự án chỉ vì “ý tưởng nghe hay”.

Mục tiêu là giúp người học chuyển từ:

“Mình thấy vấn đề này.”

sang:

“Mình hiểu vấn đề này đang ảnh hưởng đến ai và tại sao.”

UNDERSTAND – HIỂU VẤN ĐỀ

Sau khi xác định vấn đề, bước tiếp theo là tìm hiểu sâu hơn về con người và bối cảnh.

Học viên được làm quen với:

• Problem Definition.
• Target Beneficiary.
• Beneficiary Persona.
• Empathy Map.
• Interview.
• Survey.
• Observation.
• Basic Research.
• Problem Tree.
• Stakeholder Mapping.

Đây là giai đoạn giúp học viên hiểu rằng một dự án cộng đồng không nên được thiết kế chỉ dựa trên giả định của người tổ chức.

Dự án được thiết kế cho cộng đồng cần bắt đầu bằng việc hiểu cộng đồng.

• DESIGN – BIẾN VẤN ĐỀ THÀNH GIẢI PHÁP

Sau khi hiểu vấn đề, học viên bắt đầu bước vào quá trình thiết kế.

Framework trọng tâm:

Problem → Insight → Solution → Project Idea

Học viên được hướng dẫn xây dựng:

• Problem Statement.
• “How Might We…?”
• Ideation.
• Solution Design.
• Impact vs Effort.
• Lựa chọn ý tưởng phù hợp.

Một giải pháp tốt không đơn giản là giải pháp “sáng tạo”.

Nó cần trả lời được:

Chúng ta đang giải quyết vấn đề gì?

Cho ai?

Bằng cách nào?

Vì sao giải pháp này có khả năng tạo giá trị?

Từ đây, học viên bắt đầu chuyển một mong muốn chung chung thành một Project Idea có cấu trúc.

• BUILD – XÂY DỰNG MỘT DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

Một ý tưởng chỉ trở thành dự án khi có kế hoạch triển khai.

COMMUNITY PROJECT 101 hướng dẫn học viên xây dựng những thành phần nền tảng như:

• Mục tiêu dự án.
• Hoạt động.
• Timeline.
• Team.
• Budget cơ bản.
• Partner.
• Communication.
• Resources.
• Risks.
• Output.
• Outcome.
• Impact.

Đặc biệt, học viên được làm việc với Project Canvas gồm 12 thành phần:

1. Problem.
2. Beneficiary.
3. Insight.
4. Solution.
5. Objective.
6. Activities.
7. Output.
8. Outcome.
9. Impact.
10. Resources.
11. Partners.
12. Risks.

Thông qua Project Canvas, một ý tưởng ban đầu được chuyển thành một cấu trúc dự án có thể tiếp tục phát triển.

4. ACT – TỪ PROJECT PROPOSAL ĐẾN HÀNH ĐỘNG THỰC TẾ

Đây là một trong những điểm cốt lõi của COMMUNITY PROJECT 101.

Học viên không dừng lại ở việc hoàn thành Project Proposal.

Một dự án cộng đồng cần được kiểm chứng bằng hành động.

Thay vì ngay lập tức triển khai một chương trình lớn, người học được hướng dẫn tư duy về Pilot/MVP – thử nghiệm quy mô nhỏ.

Ví dụ:

Thay vì tổ chức một chương trình giáo dục cho hàng trăm học sinh ngay từ đầu, nhóm có thể thử nghiệm với một nhóm nhỏ.

Thay vì xây dựng một cộng đồng trực tuyến lớn ngay lập tức, có thể bắt đầu bằng một nhóm thử nghiệm.

Thay vì triển khai toàn bộ chiến dịch, có thể kiểm chứng một hoạt động trước.

Tư duy này giúp người trẻ chuyển từ:

“Tôi có một ý tưởng.”

sang:

“Tôi có thể thử nghiệm ý tưởng này.”

Và sau đó:

“Tôi có dữ liệu, phản hồi và bài học để cải thiện dự án.”

IV. AI LÀ NHỮNG AI PHÙ HỢP VỚI COMMUNITY PROJECT 101?

Khóa học hướng đến 4 nhóm người học chính.

• YOUNG CHANGE MAKERS

Đây là những người trẻ khoảng 18–30 tuổi quan tâm đến các vấn đề xã hội, giáo dục, môi trường, sức khỏe, thanh niên, bình đẳng hoặc cộng đồng yếu thế.

Họ thường có một suy nghĩ:

“Mình muốn làm gì đó để thay đổi.”

Nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu.

COMMUNITY PROJECT 101 giúp họ xây dựng framework:

Problem → Idea → Project → Action → Impact

thay vì chỉ dừng lại ở mong muốn tạo ra thay đổi.

• COMMUNITY BUILDERS – NGƯỜI XÂY DỰNG CỘNG ĐỒNG

Nhóm thứ hai là những người đang tham gia hoặc điều hành:

• CLB sinh viên.
• Youth Community.
• Social Group.
• Volunteer Group.
• NGO/NPO.
• Community Initiative.
• Online Community.

Họ có thể đã tổ chức nhiều hoạt động nhưng muốn nâng cấp cách làm theo hướng bài bản hơn.

Những vấn đề thường gặp có thể bao gồm:

• Hoạt động nhiều nhưng thiếu chiến lược.
• Phân công công việc chưa rõ.
• Dự án phụ thuộc vào một vài cá nhân.
• Khó xây dựng timeline.
• Khó quản lý nguồn lực.
• Khó đo lường kết quả.
• Chưa phân biệt rõ Output, Outcome và Impact.

Khóa học giúp họ tiếp cận tư duy xây dựng dự án có cấu trúc hơn.

• FINAL-YEAR STUDENTS – SINH VIÊN NĂM CUỐI

Sinh viên năm cuối thường đứng trước một chuyển đổi quan trọng:

Từ môi trường học tập sang môi trường nghề nghiệp.

Ngoài bằng cấp, họ cần phát triển những năng lực có thể ứng dụng trong thực tế như:

• Leadership.
• Project Management.
• Communication.
• Teamwork.
• Problem Solving.
• Event.
• Community Development.
• Social Impact.

COMMUNITY PROJECT 101 tạo điều kiện để người học đi theo hành trình:

Learn → Practice → Build → Document → Showcase

Tức là:

Học kiến thức → Thực hành → Xây dựng sản phẩm/dự án → Ghi nhận kết quả → Xây dựng portfolio.

• FRESH GRADUATES – NGƯỜI MỚI TỐT NGHIỆP

Nhóm thứ tư là người mới tốt nghiệp hoặc có khoảng 2–3 năm kinh nghiệm.

Họ có thể đang:

• Tìm việc.
• Chuyển hướng nghề nghiệp.
• Xây dựng personal brand.
• Tìm kiếm trải nghiệm thực tế.
• Khám phá lĩnh vực Social Impact/Community Development.
• Phát triển leadership.

Một trong những nhu cầu phổ biến là có thêm real-world project experience.

COMMUNITY PROJECT 101 hướng đến hành trình:

Learn → Do → Lead → Create Impact → Build Portfolio

Qua đó, người học không chỉ tích lũy kiến thức mà còn có cơ hội tạo ra một sản phẩm dự án cụ thể.

• ĐIỂM CHUNG CỦA 4 NHÓM HỌC VIÊN

Young Change Makers, Community Builders, Final-Year Students và Fresh Graduates có thể khác nhau về kinh nghiệm.

Nhưng họ gặp nhau ở một câu hỏi:

“Tôi muốn tạo ra giá trị, nhưng làm thế nào để biến mong muốn đó thành một dự án có thể triển khai?”

COMMUNITY PROJECT 101 tập trung trực tiếp vào câu hỏi đó.

Học viên được tiếp cận hành trình:

Nhìn thấy vấn đề → Hiểu cộng đồng → Xác định nhu cầu → Thiết kế giải pháp → Xây dựng dự án → Huy động con người & nguồn lực → Thử nghiệm → Đo lường kết quả.

V. LỘ TRÌNH 4 TUẦN – 8 BUỔI

• WEEK 1 – SEE THE PROBLEM

BUỔI 01 – WHY COMMUNITY PROJECT?

Dự án cộng đồng là gì?

Học viên tìm hiểu:

• Community.
• Social Issue.
• Community Project.
• Social Impact.

Đồng thời phân biệt:

• Hoạt động thiện nguyện.
• Hoạt động cộng đồng.
• Campaign.
• Community Project.
• Social Impact Project.

Mục tiêu là xây dựng nền tảng khái niệm trước khi bắt đầu thiết kế dự án.

BUỔI 02 – FIND THE REAL PROBLEM

Đừng vội tìm giải pháp.

Nội dung:

• Problem vs Symptom.
• 5 Whys.
• Problem Tree.
• Stakeholder Mapping.
• Beneficiary Mapping.

Học viên bắt đầu xác định vấn đề mà dự án muốn giải quyết.

• WEEK 2 – UNDERSTAND & DESIGN

BUỔI 03 – UNDERSTAND PEOPLE

Thiết kế dự án cho con người, không phải cho ý tưởng.

Học viên tìm hiểu:

• Beneficiary.
• User/Beneficiary Persona.
• Empathy Map.
• Interview.
• Survey.
• Observation.
• Basic Research.

Mục tiêu là giúp người học biết cách kiểm chứng giả định bằng thông tin từ cộng đồng.

BUỔI 04 – FROM PROBLEM TO SOLUTION

Biến vấn đề thành ý tưởng dự án.

Các nội dung:

• Problem Statement.
• “How Might We…?”
• Ideation.
• Solution Design.
• Impact vs Effort.
• Selecting the Right Idea.

Kết quả là học viên bắt đầu có một hướng giải pháp rõ ràng hơn.

• WEEK 3 – BUILD THE PROJECT

BUỔI 05 – DESIGN YOUR COMMUNITY PROJECT

Từ ý tưởng đến mô hình dự án.

Đây là một trong những buổi trọng tâm của chương trình.

Học viên xây dựng Project Canvas với 12 thành phần:

Problem → Beneficiary → Insight → Solution → Objective → Activities → Output → Outcome → Impact → Resources → Partners → Risks

Qua đó, ý tưởng được chuyển thành cấu trúc dự án cụ thể.

BUỔI 06 – BUILD YOUR TEAM

Con người đứng sau dự án.

Một dự án không thể vận hành chỉ bằng một ý tưởng.

Nội dung bao gồm:

• Project Leader.
• Project Team.
• Role & Responsibility.
• RACI cơ bản.
• Team Communication.
• Volunteer Management.
• Leadership trong dự án cộng đồng.

Học viên tìm hiểu cách xác định vai trò và phân bổ trách nhiệm trong nhóm.

• WEEK 4 – ACT & CREATE IMPACT

BUỔI 07 – FROM PLAN TO ACTION

Làm thế nào để dự án thật sự bắt đầu?

Học viên hoàn thiện:

• Project Planning.
• Timeline.
• Action Plan.
• Budget cơ bản.
• Resource Mobilization.
• Partnership.
• Communication.
• Risk Management.

Trọng tâm là chuyển từ Project Proposal sang Pilot Action Plan.

BUỔI 08 – PITCH YOUR IMPACT PROJECT

Demo Day / Project Pitch

Ở buổi cuối, mỗi nhóm trình bày dự án trong khoảng 5–7 phút.

Nội dung pitch có thể tập trung vào:

• Problem.
• Beneficiary.
• Insight.
• Solution.
• Project Model.
• Impact.
• Action Plan.

Mentor/Expert đưa ra phản biện và góp ý để học viên tiếp tục hoàn thiện dự án.

VI. THÔNG TIN THÊM VỀ KHÓA HỌC

• PHƯƠNG PHÁP HỌC: LEARN → DISCUSS → PRACTICE → BUILD

COMMUNITY PROJECT 101 không được thiết kế theo mô hình chỉ nghe giảng.

Phương pháp học gồm 4 bước:

LEARN – HỌC

Tiếp cận framework và kiến thức nền tảng.

DISCUSS – THẢO LUẬN

Trao đổi về vấn đề, tình huống và ý tưởng dự án.

PRACTICE – THỰC HÀNH

Áp dụng công cụ trực tiếp vào vấn đề hoặc dự án của mình.

BUILD – XÂY DỰNG

Từng bước hoàn thiện Community Project Proposal và Pilot Action Plan.

Điều này giúp khóa học kết nối:

Kiến thức → Kỹ năng → Thực hành → Sản phẩm → Hành động.

• HỌC VIÊN NHẬN ĐƯỢC GÌ SAU KHÓA HỌC?

Sau 4 tuần, học viên hướng đến việc hoàn thành hai sản phẩm quan trọng:

01. COMMUNITY PROJECT PROPOSAL

Một bản đề xuất dự án cộng đồng bao gồm các thành phần cốt lõi như:

• Problem.
• Beneficiary.
• Insight.
• Solution.
• Objective.
• Activities.
• Output.
• Outcome.
• Impact.
• Resources.
• Partners.
• Risks.

02. PILOT ACTION PLAN

Một kế hoạch hành động thử nghiệm giúp dự án có thể bắt đầu ở quy mô phù hợp.

Đây là bước quan trọng để người học không chỉ nói:

“Tôi muốn làm dự án.”

mà có thể tiến đến:

“Đây là việc đầu tiên tôi sẽ làm để kiểm chứng dự án.”

• COMMUNITY PROJECT 101 TRONG HỆ SINH THÁI MUOIBA SAOSANG

COMMUNITY PROJECT 101 trực thuộc MuoiBa SaoSang Ecosystem – hệ sinh thái phát triển con người và kiến tạo tác động xã hội.

Định hướng của hệ sinh thái được xây dựng trên niềm tin:

“Thay đổi xã hội bền vững bắt đầu từ sự trưởng thành của mỗi con người.”

Theo đó, giáo dục không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức.

Một người trẻ cần có khả năng:

Hiểu mình → Phát triển năng lực → Sống có mục tiêu → Kết nối cộng đồng → Kiến tạo giá trị.

COMMUNITY PROJECT 101 nằm ở điểm giao giữa:

Personal Development + Education + Community Development + Social Impact.

Khóa học giúp người trẻ phát triển năng lực cá nhân thông qua việc giải quyết những vấn đề thực tế.

• TỪ NGƯỜI HỌC ĐẾN COMMUNITY BUILDER

Một trong những giá trị quan trọng của COMMUNITY PROJECT 101 không nằm ở việc tạo ra một bản Proposal đẹp.

Giá trị nằm ở quá trình người học thay đổi cách tiếp cận vấn đề.

Từ:

“Mình muốn giúp mọi người.”

đến:

“Mình cần hiểu mọi người thực sự cần gì.”

Từ:

“Mình có một ý tưởng rất hay.”

đến:

“Mình cần kiểm chứng xem ý tưởng có giải quyết đúng vấn đề không.”

Từ:

“Mình muốn tổ chức một chương trình lớn.”

đến:

“Mình có thể bắt đầu bằng một Pilot nhỏ.”

Và cuối cùng:

Từ mong muốn tạo ra giá trị → đến năng lực tạo ra giá trị.

Đó cũng là tinh thần cốt lõi của chương trình.

• COMMUNITY PROJECT 101 – HỌC ĐỂ BẮT ĐẦU

Bạn không cần chờ đến khi có thật nhiều kinh nghiệm mới bắt đầu tạo ra một dự án cộng đồng.

Bạn cũng không cần bắt đầu bằng một dự án thật lớn.

Một dự án có tác động có thể bắt đầu từ một câu hỏi.

Một cuộc phỏng vấn.

Một nhóm nhỏ.

Một thử nghiệm.

Một hành động đầu tiên.

COMMUNITY PROJECT 101 được xây dựng để giúp người trẻ thực hiện hành trình đó một cách có phương pháp:

SEE → UNDERSTAND → DESIGN → BUILD → ACT

Từ một vấn đề đến một ý tưởng.

Từ một ý tưởng đến một dự án.

Từ một dự án đến một hành động thử nghiệm.

Và từ những hành động nhỏ, từng bước hướng đến giá trị và tác động tích cực cho cộng đồng.

Nếu bạn là một Young Change Maker, Community Builder, Final-Year Student hoặc Fresh Graduate đang có một vấn đề muốn giải quyết nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu, COMMUNITY PROJECT 101 có thể là bước khởi đầu để biến mong muốn đó thành một kế hoạch hành động cụ thể.

COMMUNITY PROJECT 101

Learn → Discuss → Practice → Build

Problem → Insight → Solution → Project → Action → Impact

MuoiBa SaoSang Ecosystem – Phát triển người trẻ, kết nối cộng đồng, kiến tạo giá trị.