COMMUNITY BUILDER SKILLS REPORT – RESEARCH RESULTS FRAMEWORK

Nghiên cứu khung năng lực người trẻ xây dựng cộng đồng, lãnh đạo dự án và tạo tác động xã hội

Lĩnh vực: Youth Development • Community Building • Leadership • Social Impact • Education • Skills Development • Career Development

Trong những năm gần đây, ngày càng nhiều người trẻ Việt Nam tham gia các hoạt động cộng đồng, dự án xã hội, tổ chức phi lợi nhuận, câu lạc bộ, mạng lưới thanh niên, hoạt động tình nguyện và các sáng kiến tạo tác động xã hội.

Tuy nhiên, việc tham gia một hoạt động cộng đồng và việc có năng lực để xây dựng, phát triển và lãnh đạo một cộng đồng là hai điều hoàn toàn khác nhau.

Một Community Builder không chỉ cần nhiệt huyết. Họ cần khả năng hiểu con người, xây dựng niềm tin, kết nối thành viên, truyền đạt tầm nhìn, tổ chức đội ngũ, quản trị dự án, huy động nguồn lực, làm việc với đối tác và quan trọng hơn là tạo ra tác động có thể duy trì trong dài hạn.

Từ nhu cầu đó, MuoiBa SaoSang Ecosystem đề xuất COMMUNITY BUILDER SKILLS REPORT – RESEARCH RESULTS FRAMEWORK – một khung nghiên cứu nhằm tìm hiểu hệ thống năng lực cần thiết của người trẻ trên hành trình từ tham gia cộng đồng → xây dựng cộng đồng → lãnh đạo dự án → tạo tác động xã hội.

Câu hỏi trung tâm của nghiên cứu là:

Một người trẻ cần có những năng lực nào để có thể xây dựng cộng đồng, lãnh đạo một dự án và tạo ra tác động xã hội một cách hiệu quả và bền vững?

1. COMMUNITY BUILDER LÀ AI?

Community Builder có thể được hiểu là người có khả năng kết nối con người, xây dựng niềm tin, tạo không gian tham gia và thúc đẩy cộng đồng cùng hành động hướng tới một mục tiêu chung.

Community Builder có thể xuất hiện trong nhiều môi trường khác nhau:

• Cộng đồng thanh niên;
• Câu lạc bộ sinh viên;
• Tổ chức xã hội;
• NGO;
• Social Enterprise;
• Dự án cộng đồng;
• Mạng lưới chuyên môn;
• Cộng đồng giáo dục;
• Cộng đồng doanh nghiệp;
• Các sáng kiến xã hội;
• Các chương trình CSR/ESG;
• Các dự án Social Innovation.

Điểm quan trọng là Community Builder không đơn thuần là người “tổ chức sự kiện” hay “quản lý group”.

Họ là người có khả năng biến:

Con người → Kết nối → Cộng đồng → Hành động → Tác động.

Vì vậy, năng lực Community Builder cần được nhìn nhận như một hệ thống năng lực đa chiều, bao gồm kiến thức, kỹ năng, thái độ, hành vi và khả năng ứng dụng trong thực tế.

2. MỤC TIÊU CỦA COMMUNITY BUILDER SKILLS REPORT

Community Builder Skills Report được đề xuất với 5 mục tiêu nghiên cứu chính.

01. Xác định bộ năng lực cốt lõi

Nghiên cứu xác định những kiến thức, kỹ năng, thái độ và hành vi cần thiết đối với một Community Builder.

Thay vì chỉ hỏi:

“Một Community Builder cần biết gì?”

nghiên cứu mở rộng thành:

“Một Community Builder cần biết gì, làm được gì, thể hiện thái độ như thế nào và tạo ra hành vi gì trong thực tế?”

02. Xây dựng Competency Framework

Một trong những mục tiêu quan trọng nhất của Report là xây dựng Community Builder Competency Framework.

Thay vì tạo ra một danh sách kỹ năng rời rạc như:

• Communication;
• Leadership;
• Teamwork;
• Project Management;
• Fundraising;

nghiên cứu sẽ tổ chức các năng lực thành một hệ thống có cấu trúc.

Mỗi competency domain có thể được đánh giá theo nhiều cấp độ từ Foundational → Developing → Proficient → Advanced → Leadership.

03. Phân biệt các vai trò

Không phải mọi người hoạt động cộng đồng đều có cùng một vai trò.

Report đề xuất phân tích sự khác biệt giữa ba nhóm:

Community Builder

Tập trung vào:

People → Connection → Engagement → Community

Project Leader

Tập trung vào:

Problem → Project → Team → Execution → Results

Social Impact Leader

Tập trung vào:

System → Strategy → Impact → Sustainability → Scale

Điều này giúp người trẻ hiểu rằng năng lực cần thiết sẽ thay đổi khi họ phát triển từ người tham gia thành người xây dựng cộng đồng và sau đó trở thành người lãnh đạo tạo tác động xã hội.

3. 12 COMPETENCY DOMAINS

Dựa trên định hướng nghiên cứu, Community Builder Skills Report có thể xây dựng 12 nhóm năng lực cốt lõi.

01. Self-Awareness & Personal Development

Hiểu bản thân và phát triển năng lực cá nhân

Một Community Builder trước hết cần hiểu chính mình.

Nghiên cứu có thể đánh giá:

• Self-awareness;
• Strengths & weaknesses;
• Personal values;
• Motivation;
• Emotional awareness;
• Growth mindset;
• Self-management;
• Learning agility;
• Resilience;
• Personal leadership.

Một người khó có thể dẫn dắt người khác nếu chưa có khả năng quản trị chính mình.

Do đó, Self-Awareness có thể được xem là nền tảng đầu tiên của Community Leadership.

02. Purpose, Values & Social Responsibility

Mục tiêu, giá trị và trách nhiệm xã hội

Community Building không chỉ là tập hợp nhiều người lại với nhau.

Một cộng đồng bền vững cần có Purpose.

Năng lực trong nhóm này bao gồm:

• Purpose;
• Vision;
• Mission;
• Personal values;
• Community values;
• Social responsibility;
• Ethical leadership;
• Civic engagement;
• Commitment to impact.

Nghiên cứu cần tìm hiểu liệu người trẻ có thực sự hiểu:

“Tại sao cộng đồng này tồn tại?”

hay chỉ đang tham gia vì phong trào, networking hoặc trải nghiệm cá nhân.

03. Communication & Storytelling

Khả năng giao tiếp là một trong những năng lực quan trọng nhất của Community Builder.

Họ cần có khả năng:

• Lắng nghe;
• Trình bày;
• Facilitation;
• Public Speaking;
• Viết;
• Storytelling;
• Digital Communication;
• Community Content;
• Persuasive Communication;
• Conflict Communication.

Một ý tưởng tốt nhưng không thể truyền đạt sẽ khó tạo ra sự tham gia.

Một dự án tốt nhưng không biết kể câu chuyện sẽ khó thu hút nguồn lực.

Vì vậy, Communication & Storytelling đóng vai trò cầu nối giữa ý tưởng và con người.

04. Emotional Intelligence & Relationship Building

Cộng đồng được xây dựng bởi con người.

Do đó, Community Builder cần hiểu:

• Cảm xúc;
• Nhu cầu;
• Động lực;
• Khác biệt cá nhân;
• Perspective;
• Trust;
• Empathy;
• Boundaries;
• Interpersonal relationships.

Năng lực này có thể được nghiên cứu thông qua các câu hỏi như:

• Người trẻ có hiểu cảm xúc của thành viên?
• Có khả năng lắng nghe không?
• Có biết xây dựng niềm tin?
• Có xử lý được bất đồng?
• Có biết tạo cảm giác thuộc về cộng đồng?

Một cộng đồng phát triển bền vững không chỉ cần hoạt động tốt mà còn cần relationship quality tốt

05. Community Engagement

Đây là năng lực cốt lõi nhất đối với Community Builder.

Community Engagement bao gồm khả năng:

• Thu hút thành viên;
• Onboarding;
• Facilitation;
• Engagement;
• Retention;
• Community Rituals;
• Volunteer Engagement;
• Member Experience;
• Feedback;
• Community Culture.

Nghiên cứu có thể phân tích toàn bộ hành trình:

Awareness → Join → Participate → Contribute → Lead → Advocate

Qua đó xác định người trẻ đang mạnh hay yếu ở giai đoạn nào trong quá trình xây dựng cộng đồng.

06. Leadership & Team Development

Một Community Builder cần chuyển từ tư duy:

“Tôi làm”

sang:

“Chúng ta cùng làm.”

Năng lực lãnh đạo bao gồm:

• Vision setting;
• Decision-making;
• Delegation;
• Team building;
• Coaching;
• Mentoring;
• Motivation;
• Feedback;
• Performance management;
• Leadership development;
• Succession planning.

Một leader giỏi không phải là người làm nhiều nhất.

Đó là người có khả năng phát triển những người khác để họ cũng có thể lãnh đạo.

07. Problem Solving & Critical Thinking

Nhiều dự án cộng đồng bắt đầu từ một vấn đề nhưng không phải lúc nào vấn đề cũng được xác định chính xác.

Năng lực này bao gồm:

• Problem identification;
• Root cause analysis;
• Critical thinking;
• Systems thinking;
• Research;
• Data interpretation;
• Ideation;
• Decision-making;
• Solution design;
• Risk analysis.

Một Community Builder cần học cách chuyển từ:

“Tôi thấy vấn đề”

sang:

“Tôi hiểu nguyên nhân của vấn đề và có bằng chứng để thiết kế giải pháp.”

Đây là bước chuyển quan trọng từ good intention sang effective action.

08. Project Management

Một ý tưởng cộng đồng chỉ tạo ra kết quả khi có khả năng triển khai.

Project Management Competency có thể bao gồm:

• Goal setting;
• Planning;
• Timeline;
• Budget;
• Human resources;
• Task management;
• Risk management;
• Communication;
• Monitoring;
• Reporting;
• Evaluation.

Nghiên cứu có thể đánh giá khả năng của người trẻ trong việc chuyển hóa:

Idea → Plan → Action → Result.

Đây cũng là năng lực giúp phân biệt rõ hơn giữa một người có ý tưởng và một người có khả năng lãnh đạo dự án.

09. Partnership & Stakeholder Management

Một dự án cộng đồng hiếm khi có thể phát triển một mình.

Community Builder cần làm việc với:

• Thành viên;
• Volunteers;
• Experts;
• Schools;
• Universities;
• Businesses;
• NGOs;
• Government;
• Media;
• Sponsors;
• Community organizations.

Năng lực Partnership & Stakeholder Management bao gồm:

• Stakeholder mapping;
• Relationship management;
• Partnership development;
• Negotiation;
• Collaboration;
• Networking;
• Partnership proposal;
• Stakeholder communication;
• Long-term relationship building.

Đây là năng lực giúp cộng đồng chuyển từ self-organized group thành một ecosystem of collaboration.

10. Fundraising & Resource Mobilization

Nguồn lực của một dự án không chỉ là tiền.

Một Community Builder có thể huy động:

Money + People + Knowledge + Expertise + Technology + Space + Media + Network + Time.

Do đó, nghiên cứu cần mở rộng khái niệm Fundraising thành Resource Mobilization.

Các năng lực có thể bao gồm:

• Fundraising strategy;
• Sponsorship;
• Grant proposal;
• CSR partnership;
• Volunteer recruitment;
• Expert engagement;
• In-kind resources;
• Community crowdfunding;
• Donor communication;
• Resource allocation.

Mục tiêu không phải chỉ là “xin tài trợ”, mà là xây dựng khả năng kết nối nguồn lực phù hợp với mục tiêu xã hội.

11. Social Impact & Sustainability

Một dự án có nhiều người tham gia chưa chắc đã tạo ra tác động xã hội.

Social Impact Competency giúp Community Builder trả lời:

Dự án thực sự thay đổi điều gì?

Năng lực bao gồm:

• Theory of Change;
• Impact strategy;
• Beneficiary understanding;
• Outcome design;
• Social innovation;
• Sustainability;
• Scalability;
• Impact partnerships;
• Systems thinking.

Người trẻ cần chuyển từ tư duy:

“Chúng ta đã tổ chức được bao nhiêu hoạt động?”

sang:

“Những hoạt động đó đã tạo ra thay đổi gì?”

12. Measurement, Learning & Adaptation

Năng lực cuối cùng là khả năng đo lường, học hỏi và thích ứng.

Một Community Builder cần biết:

• Xây dựng indicators;
• Collect data;
• Survey;
• Feedback;
• Impact measurement;
• Monitoring & Evaluation;
• Reflection;
• Learning;
• Iteration;
• Continuous improvement.

Một cộng đồng bền vững không phải là cộng đồng không bao giờ thay đổi.

Đó là cộng đồng có khả năng:

Measure → Learn → Adapt → Improve.

4.  COMMUNITY BUILDER COMPETENCY MODEL

Từ 12 nhóm năng lực trên, Report có thể xây dựng mô hình theo 4 tầng:

FOUNDATION

Self-Awareness + Purpose + Values

↓

PEOPLE

Communication + Emotional Intelligence + Community Engagement

↓

EXECUTION

Leadership + Problem Solving + Project Management + Partnership + Resource Mobilization

↓

IMPACT

Social Impact + Measurement + Sustainability

Mô hình này tạo thành hành trình:

Know Yourself → Connect People → Lead Action → Create Impact

Đây có thể trở thành cấu trúc trung tâm của Community Builder Skills Framework thuộc MuoiBa SaoSang Ecosystem.

5. COMMUNITY BUILDER → PROJECT LEADER → SOCIAL IMPACT LEADER

Một điểm đặc biệt của nghiên cứu là không xem Community Builder như một vai trò cố định.

Thay vào đó, Report có thể xây dựng Community Leadership Development Pathway.

Level	Role	Trọng tâm
Level 1	Community Participant	Tham gia
Level 2	Community Contributor	Đóng góp
Level 3	Community Builder	Xây dựng cộng đồng
Level 4	Project Leader	Lãnh đạo dự án
Level 5	Social Impact Leader	Tạo tác động
Level 6	Ecosystem Builder	Kiến tạo hệ sinh thái

Ở Level 1, người trẻ cần biết tham gia.

Ở Level 2, họ học cách đóng góp.

Ở Level 3, họ học cách xây dựng cộng đồng.

Ở Level 4, họ học cách lãnh đạo dự án.

Ở Level 5, họ học cách tạo và đo lường tác động xã hội.

Và ở Level 6, họ có khả năng kết nối nhiều cộng đồng, tổ chức và nguồn lực thành một hệ sinh thái tạo giá trị.

6. NĂNG LỰC NÀO NGƯỜI TRẺ ĐANG THIẾU?

Một trong những giá trị quan trọng nhất của Community Builder Skills Report là xác định Competency Gaps.

Nghiên cứu có thể so sánh:

Current Competency → Required Competency → Competency Gap

Ví dụ:

Competency	Current Level	Required Level	Gap
Communication	3	4	1
Community Engagement	2	4	2
Leadership	2	4	2
Project Management	2	4	2
Fundraising	1	3	2
Impact Measurement	1	4	3
Partnership	2	4	2

Kết quả này có thể giúp xác định những năng lực cần ưu tiên trong đào tạo và mentoring.

7. ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC

Mỗi competency có thể được đánh giá theo 5 cấp độ:

LEVEL 1 – AWARENESS

Biết và hiểu khái niệm.

LEVEL 2 – DEVELOPING

Có thể thực hành với hướng dẫn.

LEVEL 3 – PRACTITIONER

Có thể tự triển khai trong dự án.

LEVEL 4 – ADVANCED

Có thể dẫn dắt người khác.

LEVEL 5 – LEADER

Có thể xây dựng hệ thống, phát triển người khác và tạo tác động ở quy mô lớn.

Mô hình này giúp Report không chỉ mô tả năng lực mà còn tạo nền tảng cho Competency Assessment.

8. ĐỀ XUẤT RESEARCH RESULTS FRAMEWORK

Kết quả cuối cùng của nghiên cứu có thể được trình bày thành 8 nhóm dữ liệu:

01. Youth Community Participation

Mức độ và hình thức tham gia hoạt động cộng đồng.

02. Community Builder Competency Profile

Hồ sơ năng lực của người trẻ.

03. 12 Competency Domains

Mức độ phát triển của 12 nhóm năng lực.

04. Competency Gap Analysis

Những năng lực còn thiếu.

05. Role-Based Competency

So sánh Community Builder – Project Leader – Social Impact Leader.

06. Learning Needs

Nhu cầu đào tạo và phát triển năng lực.

07. Community Leadership Pathway

Lộ trình phát triển từ Participant đến Impact Leader.

08. Recommendations

Khuyến nghị dành cho:

• Người trẻ;
• Trường học;
• Đại học;
• NGO;
• Social Enterprise;
• Community Organizations;
• Doanh nghiệp;
• CSR/ESG Programs;
• Youth Development Programs.

9. ỨNG DỤNG CỦA COMMUNITY BUILDER SKILLS REPORT

Một trong những mục tiêu quan trọng của Report là chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành practical tools.

Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để:

Đào tạo

Thiết kế chương trình Community Leadership Training.

Mentoring

Xây dựng Individual Development Plan cho từng Community Builder.

Career Development

Giúp người trẻ xác định năng lực và định hướng nghề nghiệp trong:

• NGO;
• Social Impact;
• CSR;
• ESG;
• Social Innovation;
• Community Development;
• Education;
• Youth Development.

Tuyển chọn Leader

Xây dựng tiêu chí tuyển chọn:

• Community Leader;
• Project Leader;
• Volunteer Leader;
• Youth Leader;
• Social Impact Leader.

Thiết kế khóa học

Phát triển các khóa học theo từng competency domain.

Đánh giá năng lực

Xây dựng Community Builder Skills Assessment.

Phát triển đội ngũ

Giúp tổ chức xác định:

Who can contribute?
Who can lead?
Who needs development?

Xây dựng Community Leadership Pathway

Tạo lộ trình phát triển:

Participant → Contributor → Community Builder → Project Leader → Social Impact Leader → Ecosystem Builder.

10. Ý NGHĨA CỦA NGHIÊN CỨU

Community Builder Skills Report không chỉ nhằm trả lời câu hỏi người trẻ cần có những kỹ năng gì.

Mục tiêu lớn hơn là tạo ra một ngôn ngữ chung về Community Leadership Competency.

Khi năng lực được xác định rõ, chúng ta có thể:

Identify → Assess → Develop → Practice → Measure → Improve.

Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh ngày càng nhiều người trẻ muốn tham gia vào các hoạt động tạo giá trị cho cộng đồng nhưng chưa có một lộ trình phát triển năng lực rõ ràng.

Một người trẻ có thể bắt đầu bằng việc tham gia một câu lạc bộ.

Sau đó họ có thể trở thành volunteer.

Từ volunteer, họ có thể trở thành community contributor.

Từ contributor, họ có thể trở thành Community Builder.

Từ Community Builder, họ có thể lãnh đạo một dự án.

Và từ Project Leader, họ có thể phát triển thành Social Impact Leader.

Community Builder Skills Report được đề xuất như một công cụ giúp làm rõ hành trình đó.

 

11. MUOIBA SAOSANG ECOSYSTEM VÀ HÀNH TRÌNH PHÁT TRIỂN COMMUNITY BUILDER

Trong định hướng của MuoiBa SaoSang Ecosystem, phát triển con người không tách rời phát triển cộng đồng và tạo tác động xã hội.

Triết lý có thể được thể hiện qua chuỗi:

Self-Awareness → Personal Development → Community Building → Project Leadership → Social Impact → Ecosystem Development

Theo đó, Community Builder Skills Report có thể trở thành một nền tảng nghiên cứu hỗ trợ các chương trình:

• Youth Development;
• Community Leadership;
• Education;
• Social Innovation;
• Social Impact;
• Career Development;
• Leadership Development.

Đặc biệt, kết quả nghiên cứu có thể được chuyển hóa thành các hoạt động của MUOIBA EDU IMPACT ACADEMY, chương trình mentoring, Community Leadership Program và các dự án phát triển người trẻ của MuoiBa SaoSang Ecosystem.