Trong một xã hội đang thay đổi nhanh chóng, ngày càng nhiều người trẻ không chỉ mong muốn có một công việc ổn định mà còn muốn tạo ra giá trị cho cộng đồng và xã hội. Họ quan tâm đến giáo dục, môi trường, sức khỏe tinh thần, bình đẳng, phát triển thanh niên, đổi mới xã hội và nhiều vấn đề cộng đồng khác.

Đó cũng là điểm khởi đầu của hành trình trở thành một Change Maker – Người Kiến Tạo Thay Đổi.

CHANGE MAKERS PROGRAM thuộc MuoiBa SaoSang Ecosystem được định hướng như một chương trình phát triển người trẻ có mong muốn biến sự quan tâm đối với các vấn đề xã hội thành kiến thức, năng lực, dự án và hành động thực tế.

Không phải ai muốn tạo tác động xã hội cũng cần bắt đầu bằng một dự án lớn. Một Change Maker có thể bắt đầu từ việc quan sát một vấn đề, đặt câu hỏi, tìm hiểu nguyên nhân, lắng nghe cộng đồng và thử nghiệm một giải pháp nhỏ.

Change Maker là gì?

Change Maker có thể hiểu đơn giản là người chủ động tạo ra sự thay đổi tích cực trong một vấn đề mà họ quan tâm.

Change Maker không nhất thiết phải là một nhà hoạt động xã hội chuyên nghiệp, lãnh đạo một tổ chức lớn hay sáng lập một NGO. Họ có thể là sinh viên thực hiện một dự án giáo dục, một người trẻ xây dựng sáng kiến môi trường, một nhân sự CSR phát triển chương trình cộng đồng cho doanh nghiệp, một entrepreneur xây dựng social enterprise hoặc một chuyên gia sử dụng chuyên môn của mình để giải quyết vấn đề xã hội.

Điểm quan trọng không nằm ở danh xưng mà nằm ở tư duy và hành động:

Nhận diện vấn đề → Thấu hiểu con người → Xây dựng giải pháp → Hành động → Đo lường → Học hỏi → Mở rộng tác động.

Vì vậy, trở thành Change Maker là một hành trình phát triển năng lực, chứ không phải một chức danh có sẵn.

CHANGE MAKERS PROGRAM hướng đến điều gì?

CHANGE MAKERS PROGRAM được xây dựng với định hướng hỗ trợ người trẻ phát triển khả năng nhận diện vấn đề xã hội, thiết kế giải pháp, xây dựng dự án và tạo ra tác động tích cực.

Chương trình có thể trở thành cầu nối giữa ba yếu tố:

Phát triển con người → Phát triển dự án → Tạo tác động xã hội.

Người tham gia không chỉ học kiến thức mà còn được khuyến khích chuyển hóa kiến thức thành thực hành thông qua các bài tập, ý tưởng dự án, hoạt động cộng đồng và quá trình xây dựng giải pháp.

Một số năng lực quan trọng mà Change Maker cần phát triển gồm:

• Social Impact Thinking – Tư duy tác động xã hội.
• Problem Solving – Giải quyết vấn đề.
• Community Research – Nghiên cứu cộng đồng.
• Project Design – Thiết kế dự án.
• Communication – Truyền thông và kể chuyện.
• Leadership – Lãnh đạo và làm việc với đội nhóm.
• Partnership Development – Phát triển đối tác.
• Fundraising – Huy động nguồn lực.
• Monitoring & Evaluation – Theo dõi và đánh giá tác động.
• Innovation – Đổi mới và thử nghiệm giải pháp.

Đây cũng là những năng lực có thể mở ra nhiều hướng phát triển nghề nghiệp trong lĩnh vực Social Impact và Social Innovation.

Cơ hội nghề nghiệp cho Change Maker: Social Impact, NGO, CSR và Social Innovation

Một trong những câu hỏi phổ biến của người trẻ khi bắt đầu hành trình Change Maker là:

“Nếu tôi muốn tạo tác động xã hội, tôi có thể làm nghề gì?”

Thực tế, hệ sinh thái nghề nghiệp liên quan đến tác động xã hội ngày càng đa dạng. Change Maker có thể phát triển sự nghiệp trong tổ chức phi chính phủ, doanh nghiệp, tổ chức xã hội, startup, social enterprise, các chương trình phát triển cộng đồng hoặc hoạt động tư vấn.

1. Social Impact – Nghề nghiệp trong lĩnh vực Tác động xã hội

Social Impact tập trung vào việc tạo ra và đánh giá những thay đổi tích cực đối với con người, cộng đồng và xã hội.

Một số vị trí có thể liên quan đến lĩnh vực này gồm:

• Social Impact Project Officer.
• Social Impact Manager.
• Social Impact Specialist.
• Program Officer.
• Community Development Officer.
• Impact Measurement Specialist.
• Social Researcher.
• Social Innovation Specialist.

Công việc có thể bao gồm nghiên cứu vấn đề xã hội, thiết kế chương trình, quản lý dự án, xây dựng partnership, triển khai hoạt động và đo lường kết quả.

Đây là hướng phù hợp với những người muốn kết hợp tư duy dự án, nghiên cứu, quản trị và mục tiêu tạo tác động.

2. NGO – Làm việc trong các tổ chức xã hội và phi chính phủ

NGO là một trong những môi trường quen thuộc đối với những người theo đuổi lĩnh vực phát triển cộng đồng và xã hội.

Tùy tổ chức và chương trình, Change Maker có thể tham gia vào:

• Giáo dục.
• Phát triển thanh niên.
• Môi trường.
• Y tế và sức khỏe cộng đồng.
• Bình đẳng và hòa nhập.
• Phát triển cộng đồng.
• Nhân đạo.
• Phát triển bền vững.

Các vị trí phổ biến có thể bao gồm Project Coordinator, Program Officer, Community Officer, Communication Officer, Partnership Officer, Volunteer Coordinator, Monitoring & Evaluation Officer hoặc các vai trò quản lý chương trình.

Điều quan trọng là ứng viên không nhất thiết phải có một hành trình hoàn hảo ngay từ đầu. Kinh nghiệm tình nguyện, hoạt động cộng đồng, nghiên cứu, tổ chức sự kiện hoặc triển khai một dự án nhỏ đều có thể giúp xây dựng portfolio thực tế.

3. CSR – Cơ hội nghề nghiệp trong doanh nghiệp

Một hướng khác dành cho Change Maker là CSR – Corporate Social Responsibility, tức trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

Trong môi trường doanh nghiệp, các chương trình CSR có thể liên quan đến giáo dục, cộng đồng, môi trường, người lao động hoặc các sáng kiến xã hội.

Change Maker có thể phát triển những vai trò như:

• CSR Executive.
• CSR Specialist.
• CSR Manager.
• Community Investment Officer.
• Sustainability/ESG-related roles.
• Corporate Partnership Officer.
• Social Impact Project Manager.

Điểm đặc biệt của hướng đi này là người làm CSR cần hiểu đồng thời mục tiêu doanh nghiệp và nhu cầu xã hội.

Một dự án cộng đồng hiệu quả không chỉ cần “có ý nghĩa” mà còn cần được thiết kế có mục tiêu, ngân sách, đối tượng hưởng lợi, nguồn lực, timeline và phương pháp đánh giá kết quả.

4. Social Innovation – Kiến tạo giải pháp mới cho vấn đề xã hội

Nếu bạn yêu thích đổi mới, sáng tạo và khởi nghiệp, Social Innovation – Đổi mới xã hội có thể là một hướng phát triển đáng quan tâm.

Social Innovation hướng đến việc tìm kiếm những cách tiếp cận, mô hình hoặc giải pháp mới để giải quyết các vấn đề xã hội.

Change Maker có thể tham gia vào:

• Social Innovation Lab.
• Social Enterprise.
• Impact Startup.
• Innovation Program.
• Community Innovation Project.
• Design Thinking for Social Impact.
• Social Entrepreneurship.

Ở hướng này, người trẻ không chỉ hỏi:

“Vấn đề là gì?”

mà còn cần tiếp tục hỏi:

“Có thể giải quyết vấn đề đó theo một cách tốt hơn như thế nào?”

Làm thế nào để bắt đầu hành trình trở thành một Change Maker?

Bạn không cần chờ đến khi có đầy đủ kiến thức, kinh nghiệm hay nguồn lực mới bắt đầu.

Hành trình có thể bắt đầu từ một vấn đề mà bạn thực sự quan tâm.

Bước 1: Hiểu chính mình

Hãy bắt đầu bằng những câu hỏi:

• Tôi quan tâm đến vấn đề xã hội nào?
• Tôi muốn đóng góp điều gì?
• Tôi đang có những kỹ năng nào?
• Tôi muốn phát triển thêm năng lực nào?
• Giá trị nào tôi muốn theo đuổi?

Sự hiểu mình giúp bạn tránh việc chạy theo những dự án chỉ vì chúng đang phổ biến.

Bước 2: Quan sát một vấn đề thực tế

Đừng bắt đầu bằng câu hỏi:

“Tôi muốn làm dự án gì?”

Hãy bắt đầu bằng:

“Vấn đề nào đang tồn tại và ai đang chịu ảnh hưởng bởi vấn đề đó?”

Hãy quan sát, đọc tài liệu, phỏng vấn, khảo sát và lắng nghe những người trực tiếp liên quan.

Một dự án tốt thường bắt đầu từ một vấn đề được hiểu đúng, không chỉ từ một ý tưởng hấp dẫn.

Bước 3: Học những kiến thức nền tảng

Người trẻ có thể bắt đầu với các chủ đề:

• Community Development.
• Social Impact.
• Project Management.
• Leadership.
• Communication.
• Social Research.
• Fundraising.
• Partnership Development.
• Monitoring & Evaluation.
• Social Innovation.

Không cần học tất cả cùng lúc. Hãy chọn những năng lực phù hợp với vấn đề và hướng đi mà bạn quan tâm.

Bước 4: Bắt đầu bằng một dự án nhỏ

Một trong những cách tốt nhất để trở thành Change Maker là bắt tay vào làm.

Bạn có thể bắt đầu bằng một workshop miễn phí, một chiến dịch truyền thông, một hoạt động giáo dục, một chương trình mentoring, một dự án môi trường hoặc một sáng kiến hỗ trợ cộng đồng.

Quy mô nhỏ không có nghĩa là tác động nhỏ.

Điều quan trọng là dự án có mục tiêu rõ ràng, đối tượng hưởng lợi cụ thể, giải pháp phù hợp và kết quả có thể ghi nhận.

Bước 5: Xây dựng Portfolio Impact

Thay vì chỉ viết rằng:

“Tôi yêu thích hoạt động cộng đồng.”

hãy chứng minh bằng những gì bạn đã thực hiện.

Portfolio có thể bao gồm:

• Dự án đã triển khai.
• Vai trò của bạn trong dự án.
• Vấn đề dự án giải quyết.
• Đối tượng hưởng lợi.
• Giải pháp.
• Kết quả đạt được.
• Bài học kinh nghiệm.
• Dữ liệu hoặc bằng chứng về tác động.

Portfolio này có thể trở thành nền tảng quan trọng khi bạn ứng tuyển vào NGO, doanh nghiệp, tổ chức xã hội, chương trình fellowship hoặc các vị trí liên quan đến Social Impact.

CHANGE MAKERS PROGRAM – Từ người trẻ đến người kiến tạo thay đổi

CHANGE MAKERS PROGRAM của MuoiBa SaoSang Ecosystem hướng đến một tư duy đơn giản:

Không chỉ học về thay đổi – hãy học cách tạo ra thay đổi.

Hành trình Change Maker có thể bắt đầu từ một câu hỏi rất nhỏ:

“Tôi có thể làm gì để vấn đề này tốt hơn một chút?”

Sau đó là quá trình Tìm hiểu – Học hỏi – Thiết kế – Hành động – Đo lường – Cải thiện – Lan tỏa.

Bạn có thể bắt đầu với một vấn đề trong trường học, nơi làm việc, cộng đồng hoặc xã hội. Bạn có thể bắt đầu với một nhóm nhỏ. Bạn có thể bắt đầu bằng chính chuyên môn mà mình đang có.

Bởi vì một Change Maker không nhất thiết phải thay đổi cả thế giới ngay lập tức.

Đôi khi, hành trình kiến tạo thay đổi bắt đầu bằng việc giúp một người, giải quyết một vấn đề và tạo ra một giá trị cụ thể.

Và từ một hành động nhỏ, một dự án có thể được hình thành. Từ một dự án, một cộng đồng có thể được kết nối. Từ những cộng đồng và sáng kiến đó, những tác động xã hội lớn hơn có thể được tạo ra.

CHANGE MAKERS PROGRAM – Phát triển người trẻ. Xây dựng dự án. Kiến tạo tác động.

Đây có thể là điểm bắt đầu để người trẻ khám phá câu hỏi quan trọng hơn:

“Tôi muốn trở thành ai – và tôi muốn tạo ra giá trị gì cho cộng đồng, xã hội bằng chính năng lực của mình?”